Ochrona Lasu w Nadleśnictwie Szprotawa:

Trzy fronty walki o las

Zagrożenia, z którymi mierzą się nasi leśnicy, dzielimy na trzy główne grupy:

1. Biotyczne (ożywione): szkodliwe owady, grzyby patogeniczne oraz presja ze strony ssaków roślinożernych.
2. Abiotyczne (nieożywione): ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak huraganowe wiatry, okiść śnieżna, susze czy gwałtowne ulewy.
3. Antropogeniczne (wywołane przez człowieka): pożary, zaśmiecanie lasu, kłusownictwo i kradzieże drewna.

Monitoring i walka z „małymi intruzami”

1. Największy wpływ na kondycję naszych drzewostanów mają owady i grzyby. Stosujemy zaawansowane metody monitoringu, aby nie dopuścić do ich masowego pojawu (tzw. gradacji):

• Szkodniki wtórne (np. kornik drukarz, kornik ostrozębny, przypłaszczek granatek, opiętek dębowy): atakują starsze, osłabione drzewa. Aby chronić las, na bieżąco usuwamy zasiedlone sztuki, zanim zagrożenie rozprzestrzeni się na zdrowe fragmenty drzewostanu.
• Szkodniki pierwotne (np. brudnica mniszka): Prowadzimy regularną kontrolę ich występowania celem oceny zagrożenia i wyłapania momentu, w którym zdrowe drzewa mogłyby zostać masowo zaatakowane.
• Szkodniki glebowe (np. pędraki chrabąszczy): Monitorujemy ich obecność w glebie, ponieważ podgryzają korzenie sadzonek, co stanowi ogromne zagrożenie dla młodych upraw leśnych.
• Patogeny grzybowe: Walczymy z groźnymi chorobami korzeni, takimi jak huba korzeniowa czy opieńka, które potrafią w krótkim czasie osłabić całe połacie młodników.

Współistnienie z leśną zwierzyną

1. Obecność jeleni, saren oraz danieli stanowi naturalny element ekosystemu leśnego, jednak wysoka liczebność tych gatunków generuje istotne wyzwania w procesie odnowienia lasu. W celu minimalizowania szkód w uprawach leśnych (takich jak zgryzanie pędów czy spałowanie kory) wdrażamy dwutorowe działania ochronne:

• Zabezpieczenia mechaniczne: Realizowane głównie poprzez grodzenie powierzchni siatkami ochronnymi, co stanowi najskuteczniejszą barierę fizyczną dla zwierzyny                na najcenniejszych fragmentach upraw.
• Zabezpieczenia chemiczne: Polegające na aplikacji repelentów (środków odstraszających) na pędy szczytowe sadzonek, co ogranicza ich atrakcyjność żerową.

Strażnicy ognia: I kategoria zagrożenia pożarowego

1. Nadleśnictwo Szprotawa znajduje się w I (najwyższej) kategorii zagrożenia pożarowego. Wysokie usłonecznienie oraz specyfika naszych borów sprawiają, że w sezonie palnym musimy być w ciągłej gotowości. Dbamy o bezpieczeństwo lasów i okolicznych mieszkańców poprzez trzy filary:

1. Zaawansowany system wykrywania i gaszenia: Dysponujemy nowoczesnym zapleczem technicznym, w skład którego wchodzą:

• Punkt Alarmowo-Dyspozycyjny (PAD), stanowiący serce całego systemu.
• 4 dostrzegalnie pożarowe (wieże obserwacyjne) oraz maszt radiowy.
• Samochód patrolowo-gaśniczy, drony do monitoringu z powietrza oraz ciągnik Valtra z zestawem ZPP1 (zbiornik ppoż. na podwoziu hakowym).
• Rozbudowana infrastruktura: 40 punktów czerpania wody, 40 hydrantów oraz sieć dojazdów pożarowych o łącznej długości około 198 km.

2. Współpraca ze służbami: Ściśle współdziałamy z jednostkami Państwowej oraz Ochotniczej Straży Pożarnej, prowadząc wspólne akcje i ćwiczenia.
3. Edukacja i profilaktyka: Prowadzimy intensywne działania edukacyjne wśród dzieci i młodzieży. Wierzymy, że budowanie odpowiedzialności od najmłodszych lat to nasza najskuteczniejsza broń w walce z pożarami.

Okiem leśnika – dlaczego to robimy?

1. Ochrona lasu to nie tylko statystyki, to skomplikowana strategia przetrwania całego ekosystemu. Oto co warto wiedzieć o naszych działaniach:

1. Ekologiczne pole bitwy: Walka z owadami w Szprotawie nie polega na „pryskaniu wszystkiego”. To chirurgia precyzyjna. Drzewa pułapkowe (świeżo ścięte pnie, które wabią szkodniki) pozwalają nam zebrać owady w jednym miejscu i wywieźć je z lasu, zanim zdążą zaatakować zdrowe drzewa. To naturalna metoda ochrony.
2. Problem „czystego lasu”: Śmieci w lesie to nie tylko kwestia estetyki. To realne zagrożenie chemiczne dla gleby i śmiertelna pułapka dla małych zwierząt (owadów, gryzoni). Środki, które wydajemy na wywóz śmieci, mogłyby zostać przeznaczone na nowe ścieżki edukacyjne lub tysiące nowych sadzonek.
3. Klimatyczny poligon: Jako leśnicy obserwujemy, że czynniki abiotyczne
   (wiatry i susze) stają się coraz gwałtowniejsze. Dlatego w Szprotawie tak bardzo stawiamy na różnorodność. Las wielogatunkowy (sosna przemieszana z dębem i bukiem) jest jak stabilna konstrukcja – nawet jeśli jeden element zachoruje,
   reszta utrzyma ekosystem w całości.

Nasza filozofia: Lepiej zapobiegać niż leczyć.

1. Głównym zadaniem ochrony lasu – oprócz dokładnego poznawania czynników chorobotwórczych – jest zasada profilaktyki. Nasze działania skupiają się na wyprzedzaniu procesów chorobowych oraz systematycznym zwiększaniu naturalnej odporności i zdolności obronnych całych drzewostanów.
2. Wszystkie nasze działania prowadzimy w oparciu o oficjalne wytyczne państwowe. Szczegółowe zasady i procedury znajdziesz w oficjalnym dokumencie:
3. Instrukcja Ochrony Lasu – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - https://www.lasy.gov.pl/pl/publikacje/copy_of_gospodarka-lesna/ochrona_lasu/instrukcja-ochrony-lasu-1